Hoşgeldiniz  

ASIRLIK AÇIK HAVA MÜZELERİ-ANTALYA MEZARLIKLARI

KUMSAL ŞİMŞEK | 20 Aralık 2020 | Yazarlar


KUMSAL ŞİMŞEK
kumsal0778@gmail.com

Günümüzde önemleri anlaşılan fakat buna rağmen yok
olmaya da devam eden Antalya mezar taşları bir nevi bu
coğrafyanın tarihsel süreçteki değişimini somutlaştırarak
ortaya koyan laboratuvarlardır. Bugün Antalya’nın birçok
mezarlığında Orta Asya’dan kadim bir gelenek olarak
getirdiğimiz mezar tiplerini, mezar taşı formlarını ve bağlı
oldukları boy tamgalarını halâ görebilmekteyiz. Yaşadığımız
güzel şehrimizin geçirdiği evreler, tarihi bilinmeyen olayların
tanımlanması, atalarımızın kimlik ve meslek gruplarının
belirlenmesi, aile ve şecere bilgisinin tespiti, eski çağların
nüfus politikaları, geçmiş toplumların sosyolojik eğilimleri,
geçirdikleri salgın hastalıklar ile tabii afetler, tarihimize ait
veriler vs. hep mezarlıklarda dosyalanmış bilgilerdir ve bunlar
tarihin satır aralarını doldurmak için bize kaynaklık eder. Oysa bugün mezarlıklarımız kapağı
açılmamak üzere kapatılmış eski bir kitap gibi durmakta, yıpranmakta, eskimekte ve elden
çıkmaktadır. Bir mezarlık, aynı zamanda bir tarih atlasıdır; milletlerin yaşadıkları coğrafî
mekânları en fazla onlar belirler. Tarihî coğrafyasına sadakat göstermeyen milletlerin
topraklarının yağmalanması da er veya geç kaçınılmaz olacaktır 1 .
Bizlere bu kültürel mirası bırakan atalarımız, mezar taşlarının korunmasına özen göstermiştir.
Bu durumun somut örneği ise; 1886 tarihinde Bergama kazı başkanlığı görevini yürütmekte
olan arkeolog Carl Humann, antik bir kitabeyi keşfetmek için bir Osmanlı şâhidesini deviren
iki genç Alman arkeoloğa (C. Schuchardt ve von Doitinchem) “Siz ne yaptığınızı
sanıyorsunuz! Türkler için mezarlıklardan daha aziz bir şey yoktur, onları böyle tahrik etmeye
gelmez!” 2 diyerek çıkıştığı da tarihî bir gerçektir.
Maalesef ki geçmişten bu güne doğru gelen zaman diliminde; yeni mezar yeri temin etme,
tarihi eser kaçakçılığı, iklim ve diğer doğal şartlar, bakımsızlık gibi nedenlerden dolayı
Antalya mezar taşları tarihi dokusunu yitirmektedir.
Bu anlamda geçmişin zihin yapısını bize gösteren bu taşları içerisinde barındıran, adeta açık
hava müzesi görevi üstlenen Antalya mezarlıklarının öneminin farkına varılması ve bu
mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması nesiller arası bağın kurulması açısından
oldukça önem arz etmektedir. Bu bağlamda Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne çok iş
düşmektedir.

1 PALA, İskender. “Eyüp Sultan’da Ebusuud Haziresi”, Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla Eyüp Sultan Sempozyumu V,
Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları, İstanbul, Sayfa:187, 2001.
2 KÖKREK, Mehmet. “Tarihi Mezarlık ve Taşlarımızın Serencamı”, Siyah Sanat Dergisi, Mayıs 2015, Sayfa: 39.

Etiketler:

EN SON HABERLER

© 2020 KEMER HABER Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Reklamı Gizle
Reklamı Gizle